🌾 Ngày Trở Về – Mùi Mắm Ruốc Làm Cay Mắt Người Xa Quê

 

🌾 Ngày Trở Về – Mùi Mắm Ruốc Làm Cay Mắt Người Xa Quê

Hồi đó, mỗi lần đi xa, tôi hay đùa: “Chừng nào nhớ mắm ruốc thì về.” Nhưng thật ra, mấy món mắm quê mình – mắm ruốc, mắm nêm, mắm xào sả ớt, mắm kho… – đâu chỉ là gia vị. Nó là máu thịt, là ký ức, là quê hương. Mỗi lần mùi mắm bay trong gió, lòng tôi lại dậy sóng, như thấy má lom khom ngoài bếp, cười cười nói: “Con đói bụng chưa, má kho mắm rồi nghen.”

🏙️ Thành phố không có mùi quê

Tôi xa nhà từ lúc còn trẻ, đi học rồi đi làm. Cuộc sống thị thành vội vã, món ăn bày biện đẹp đẽ nhưng ăn rồi quên liền. Hiếm hoi lắm mới thấy ai ăn cơm trắng với mắm ruốc xào tóp mỡ, hay có nồi mắm kho bốc khói giữa mâm cơm chiều. Ở quê, món mắm là linh hồn bữa ăn. Còn ở phố, người ta coi đó là “mùi lạ”. Tôi từng ngại mở hũ mắm trong phòng trọ, sợ người ta chê. Nhưng càng sống xa quê, tôi càng hiểu: mùi mắm ấy chính là quê hương, là má, là tuổi thơ.

“Cơm chiều có mắm ruốc, cá khô với rau luộc, vậy mà ngon muốn khóc…”


 

👩‍🍳 Mỗi hũ mắm – một mùa ký ức

Hồi nhỏ, nhà nghèo, cơm gạo lứt trộn khoai lang, món mặn thì khi cá nục kho dưa, khi mắm xào sả ớt, lúc chỉ là chén nước mắm cốt thêm miếng ớt tươi. Vậy mà cả nhà xúm xít ăn, gắp lia lịa. Má hay nói: “Mắm mà mặn là mặn tình, chớ không phải mặn miệng. Càng ăn càng thương.”

Có bữa trời mưa dầm, má nhóm bếp củi sau hè, lấy hũ mắm ruốc tự tay làm từ Tết năm ngoái, xào với tóp mỡ, sả băm và vài lát ớt hiểm. Mùi mắm thơm khắp xóm. Hàng xóm bưng chén cơm chạy qua: “Cho xin miếng mắm, nghe mùi muốn chết luôn hà!”

Má tôi làm mắm ruốc rất đặc biệt. Ruốc tươi được phơi đúng ba ngày, trộn muối, đường, ớt, tỏi băm. Hũ mắm đem chôn sau hè cho dịu mùi, tháng sau lấy lên xào là vừa. Mỗi lần má mở hũ mắm, cả nhà như thức dậy cùng mùi quê – thơm mà đậm, cay mà ngọt.

Tôi hỏi má: “Sao má nhớ cách làm từng loại mắm vậy?”
Má cười: “Mắm chớ có phải công thức đâu con. Nó là tình thương với cái bụng đói. Chừng nào con nhớ nhà, nhớ mùi má nấu, tự khắc con biết pha sao cho vừa.”

🕯️ Mùi mắm – tiếng gọi của người đã khuất

Sau khi má mất, nhà vắng tiếng cười, vắng mùi khói bếp. Ba không kho mắm nữa, chỉ ăn cơm với cá khô và nước mắm chan. Tôi đi làm xa, cuốn theo deadline, quên cả mùa mắm mới. Lần đầu về lại sau mấy năm, ba ngồi trên bộ ván cũ, nói khẽ:

“Má bây làm hũ mắm ruốc hồi Tết đó, còn thơm lắm nghen. Hôm qua ba xào lại, ăn nhớ má muốn rơi nước mắt…”

Tôi lặng người. Hũ mắm ruốc của má, sau mấy năm, vẫn thơm, vẫn làm người ở lại rưng rưng.

🧒 Những đứa trẻ không còn biết mùi mắm

Tụi nhỏ giờ sinh ra ở phố, lớn lên với xúc xích, phô mai, gà rán. Nghe mùi mắm ruốc thì bịt mũi chạy biến. Má cười hiền: “Con nít giờ lạ ghê, ăn mắm ruốc mà ghiền luôn.”

Rồi má nấu cho đứa cháu chén cơm chiên mắm ruốc, thêm miếng trứng chiên. Nó ăn sạch, còn hỏi: “Ngoại, mai con được ăn nữa không?”
Má nhìn tôi, mắt lấp lánh nước: “Thấy không, cái ngon quê mình không cần giới thiệu, chỉ cần cho tụi nó ăn thật – thiệt thà và đậm tình.”

🏡 Bữa cơm nhà – mùi mắm ruốc làm cay mắt

Lần gần nhất về quê, tôi thấy bếp sau nhà phủ bụi, cái nồi đất má hay kho mắm nằm chỏng chơ. Tôi lục lại vựa mắm cũ, còn mấy hũ má làm, giấy ghi ngày tháng đã phai.

Tôi đem ra kho mắm với thịt ba chỉ, thắp nén nhang lên bàn thờ. Mùi mắm bay khắp nhà. Hàng xóm ghé chơi: “Mùi này quen ghê, giống má mày kho hồi xưa…”

Bữa cơm hôm đó, chỉ có tôi, ba, và mùi mắm ruốc. Cơm trắng dẻo, rau luộc chấm mắm, cá khô nướng. Không ai nói nhiều, chỉ nghe lòng dội lên tiếng nói của người đã khuất. Mùi mắm như mang má về lại nhà, ngồi chồm hổm ngoài hiên, nhai cơm với tụi con.

💌 Đôi lời gửi người đi xa

Nếu bạn đang xa nhà, xa quê, xa má – tôi mong bạn có một ngày được trở về, được ngửi lại mùi mắm ruốc, được ăn lại chén cơm chan nước mắm cốt, được nghe tiếng gọi từ bếp:
“Con vô ăn cơm đi, má kho mắm rồi nghen.”



Tôi không biết má bạn nấu món mắm gì, nhưng chắc chắn một điều – nó có vị của thương yêu, của sự chờ đợi, và của ký ức không bao giờ nguôi.

📦 Ai thèm mắm, ghé Shopee:
👉 shopee.vn/huongtrungfood
🌐 Hoặc vào: huongtrung.vn

📱 Má tôi cũng hay coi Facebook:
👉 facebook.com/nuocmamhuongtrung

📞 Hết mắm đột xuất thì gọi liền: 0853721033 – nghe giọng thân quen mà ấm lòng liền.

Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Mắm Ruốc Xào Sả Ớt – Ngon Bùng Vị, Cay Nồng Tình Quê

Hình ảnh
  Mắm Ruốc Xào Sả Ớt – Ngon Bùng Vị, Cay Nồng Tình Quê Chiều nay, trời Sài Gòn mưa lất phất. Mấy hạt mưa rơi nhẹ trên mái tôn nghe lộp độp, mà trong lòng lại dậy lên cái cảm giác quen thuộc đến nao lòng. Tự nhiên nhớ cái gian bếp nhỏ ở quê, chỗ má hay đứng bên bếp củi, tay đảo chảo mắm ruốc xào sả ớt. Mùi mắm thơm nồng, cay xè, len lỏi qua từng khe cửa, vương cả vào vạt áo cũ của má. Giờ sống giữa phố, bao nhiêu món ngon vật lạ cũng không khiến mình thấy “ấm bụng” bằng cái hương mắm ruốc năm nào. 1. Cái mùi hương không lẫn đi đâu được Hồi nhỏ, mình sợ nhất là mùi mắm ruốc. Cứ thấy má bưng chén mắm ra là trốn biệt, bịt mũi chạy mất. Vậy mà lớn lên, cái mùi ấy lại trở thành thứ khiến mình nhớ nhà nhất. Ở quê, mỗi lần nghe tiếng dao băm sả “cốc cốc” ngoài bếp, là y như rằng trưa nay má sẽ xào mắm ruốc. Má hay nói: “Mắm ruốc ngon là phải chịu cay, mà cay thì mới thấm, mới thơm. Mắm ruốc mà nhạt nhẽo, coi như uổng công.” Cái chảo nhôm cũ của má sém đen cả đáy, nhưng khi cho dầu ...
Đọc thêm

CÁCH PHA MẮM RUỐC ĂN XOÀI CHUẨN VỊ MIỀN TRUNG – HƯƠNG QUÊ TRONG MỘT CHÉN MẮM

Hình ảnh
  CÁCH PHA MẮM RUỐC ĂN XOÀI CHUẨN VỊ MIỀN TRUNG – HƯƠNG QUÊ TRONG MỘT CHÉN MẮM Có những ngày chợt nhớ nhà đến lạ – chỉ vì nghe đâu đó tiếng người rao “xoài non chấm mắm ruốc đây!”, thế là lòng lại dậy lên bao nhiêu ký ức. Cái hương mắm ruốc ngai ngái, đậm đà ấy, có khi chỉ thoảng qua trong gió thôi mà cũng đủ khiến ta thấy như mình đang ngồi giữa sân nhà, dưới bóng dừa, nhìn má bưng rổ xoài xanh, tay cầm chén mắm ruốc cay nồng, miệng cười: – “Ăn đi con, xoài nhà mình trồng đó, chấm mắm ruốc coi ngon không.” Cái vị quê hương nhiều khi chẳng cần gì cao sang, chỉ nằm gọn trong một chén mắm ruốc nhỏ xíu mà chan chứa bao nhiêu thương nhớ. 1. Chuyện chén mắm ruốc của má Ở quê tôi – miền Trung nắng gió – hũ mắm ruốc là vật “bất ly thân” trong gian bếp. Má hay nói đùa, “nhà mà hết mắm ruốc là coi như thiếu hơi thở đó nghen!”. Quả thật, trong ký ức tôi, hũ mắm ruốc luôn có mặt mọi nơi: trên mâm cơm, trong gánh hàng ra chợ, thậm chí trong giỏ quà má gửi ra cho con ở Sài Gòn cũng không...
Đọc thêm
Hình ảnh
  Mắm ruốc kho quẹt – món chấm “quốc dân” nâng tầm bữa cơm Việt Mùi mắm trong mưa chiều Sài Gòn Chiều nay Sài Gòn đổ mưa. Mưa kiểu lất phất, không nặng hạt nhưng đủ để người ta thấy lòng chùng xuống. Tôi đang ngồi trong căn bếp nhỏ, nghe tiếng mưa gõ đều lên mái tôn, bất giác nhớ lại mùi khói ngày xưa — cái mùi mắm ruốc kho quẹt sôi lép bép trong nồi đất, mùi mỡ hành, mùi ớt chín cay nồng len theo làn khói mà bay khắp gian nhà. Ngày còn nhỏ ở quê Phan Thiết, tôi đâu có nghĩ sau này mình sẽ nhớ da diết cái mùi đó đến vậy. Hồi đó, cứ thấy má nhóm bếp là biết sắp có món gì ngon. Bếp má lúc nào cũng đỏ lửa, củi khô nổ tí tách, và mùi mắm ruốc thơm nức mũi. Mỗi khi trời trở gió hay nhà hết thịt cá, má lại nói bằng giọng nhẹ tênh: – Thôi, bữa nay kho quẹt ăn với rau luộc nghen con. Vậy mà ngon đến lạ. Không cần sơn hào hải vị, chỉ cần chén cơm trắng, đĩa rau luộc và nồi kho quẹt bé xíu, là cả nhà đã ríu rít, ai cũng thấy ấm lòng. Bữa cơm nghèo nhưng chan chứa tình thương. Mỗi lần m...
Đọc thêm