Bữa Cơm Nghèo Nhưng Ấm – Chỉ Cần Chén Mắm Ruốc Là Đủ Đầy
Trưa nay, giữa phố xá náo nhiệt, tui ngồi trong quán cơm văn phòng, trước mặt là đĩa thịt kho trứng nhìn bảnh bao mà lòng chẳng thấy ngon miệng. Tự dưng nhớ quay quắt mùi mắm ruốc xào sả ớt má hay để trong cái hũ sành đầu tủ chạn. Cái hũ có nắp gỗ bung lởm chởm, má hay rầy tụi tui: “Đừng có chọc, hư là hư luôn hũ mắm Tết đó nghen!”
Ký ức lại rưng rưng ùa về, như thể mùi mắm nồng nàn năm nào đang phả lên từ những ngày thơ bé. Nhỏ xíu thôi, nhưng tui nhớ hoài những bữa cơm quê nghèo, nghèo thiệt, nhưng ấm lòng vô cùng. Ở đó, chỉ một chén mắm ruốc, dăm trái cà, miếng rau luộc cũng đủ để cả nhà quây quần cười giòn tan…
Mùi mắm trong bếp nhà xưa
Hồi đó, nhà tui ở cuối xóm, sát ruộng, gần con kênh nhỏ. Căn bếp lợp tôn cũ kỹ, mưa là rỉ nước từng giọt, nắng thì hắt ánh sáng xuyên qua mấy lỗ thủng, đổ loang lổ xuống nền đất. Vậy mà chốn đó mới thiệt là nơi ấm nhất nhà.
Bếp nhà tui đâu có gì sang trọng – cái lò đất ba cục gạch, má nhóm lửa bằng rơm khô, khói cay xè mắt. Nhưng ở đó, luôn có mùi gì đó rất "quê" – mùi khói, mùi cơm khê, mùi nước mắm kho cá, mùi mắm ruốc xào sả ớt thơm rụng rời...
Nhớ mỗi lần má nấu mắm, là nguyên xóm biết liền. Mùi mắm bay từ sân ra ngõ, mấy đứa nhỏ còn đang chơi banh đũa cũng nghệt mặt mà hít hà:
– Ê, má bây làm gì mà thơm dữ vậy?
– Mắm ruốc xào đó, còn nửa hũ Tết nè. Má tao nói để dành, nay mới dám xài.
Chừng ấy thôi cũng thấy háo hức chờ đến bữa cơm chiều.
Chuyện của những chén mắm
Ở nhà tui, mắm không phải món ăn phụ. Nó là cái hồn của bữa cơm. Có bữa không có thịt cá gì nhiều, má chỉ dằm trái ớt vô chén nước mắm nguyên chất, chan cơm trắng nóng hổi – ăn một hồi mồ hôi túa ra, mà đã!
Mắm nêm thì má hay pha với thơm bằm, chút đường, tỏi ớt giã tay, mặn ngọt cay cay – ăn kèm rau luộc, bánh tráng cuốn cá nục hấp, thấy như cả miền Trung gom lại trong chén nhỏ.
Mắm kho má nấu thường vào mấy ngày mưa. Trời lạnh, má xắt vài miếng thịt ba rọi, bỏ vô nồi kho với mắm, thêm tí đường cát vàng, tiêu xay, ớt chỉ thiên… Trời ơi, cái mùi kho đó, nó "ám" từ tấm áo cũ treo trong bếp cho tới cái khăn lau chén. Mà ai cũng thương. Mưa gió, ăn cơm với mắm kho, chấm trái dưa leo, nghe lách tách mưa ngoài mái, cảm giác ấm gì đâu!
Mỗi món mắm, một kỷ niệm riêng
Mắm ruốc xào sả ớt là món tui mê nhất. Má làm cầu kỳ lắm: ruốc phải giã sơ, phi hành tím với sả bằm cho thơm ngào ngạt, rồi mới bỏ ruốc vô xào lửa nhỏ, đảo đều tay. Đến khi nào mắm chuyển màu nâu đậm, thơm nứt mũi, dẻo sánh lại thì mới cho ớt vô, nêm chút đường cho dịu.
Tui còn nhớ như in cái hôm má xào mắm ruốc mà lửa tắt giữa chừng, do củi ướt. Má ngồi thổi hoài, khói um sùm, mắt đỏ hoe mà miệng vẫn nói vui:
– Có ai chịu cực vì tụi bây ăn mắm như má hông?
Bữa đó, tụi tui ăn hết nồi cơm. Không rau, không thịt, chỉ có mắm ruốc, vậy mà ngon ơi là ngon.
Bữa cơm nghèo nhưng không thiếu tình
Hồi xưa, nhà nghèo, nhiều khi không có tiền đi chợ. Má hay nói đùa:
– Nhà mình ba món, chén mắm ruốc, nồi cơm, nụ cười là xong.
Tụi tui đâu có biết nghèo là gì, chỉ thấy mỗi bữa ăn đều có tiếng cười, má hay kể chuyện xóm, ba thì chọc tụi tui lười ăn rau, ông nội nhai cơm chậm rãi, lâu lâu lại gật gù: “Mắm gì mà ngon dữ… chắc ruốc Phan Thiết rồi.”
Ừ, mắm quê mình, mắm má làm, là vị ngon nhất đời.
Con nít bây giờ…
Bây giờ tụi nhỏ ở phố quen đồ ăn nhanh, pizza, gà rán, uống sữa tươi lạnh… Tui đem hũ mắm ruốc má gửi lên, bỏ xào thử – ai ngờ tụi bạn cùng phòng hít hà:
– Trời ơi, thơm muốn xỉu luôn!
– Gì mà mặn mặn, cay cay, ăn với cơm nguội mà ngon ghê!
Tui cười:
– Mắm ruốc quê tui đó. Hồi nhỏ, hết cơm thì lấy bánh tráng chấm mắm này, gói với dưa leo, ăn ngon lắm!
Tụi nó nhìn tui kiểu lạ lạ, như thể món mắm đã gói gọn một thế giới quê mùa mộc mạc – nhưng cũng khiến người ta nhớ hoài.
Hồi đó má gửi mắm lên, tui chỉ dặn đúng một câu:
"Đừng quên gói kỹ nghen má, mắm vỡ là khổ nguyên xe đó."
Nhưng má vẫn hay dặn lại:
– Gửi mắm là gửi luôn hương quê, nghe con. Gắng ăn cho đỡ nhớ nhà.
Vậy đó. Có lúc mở hũ mắm, hít một hơi, nước mắt tự nhiên chảy. Không phải vì cay, mà vì nhớ. Nhớ cái bếp cũ, nhớ giọng má, nhớ tiếng muỗng gõ vô chén sành, nhớ mùi mắm ruốc thơm lừng chiều Tết…
Một lời dặn cuối cho người xa quê
Nếu bây giờ, giữa phố thị đông đúc, có lúc nào bạn cảm thấy trống trơn giữa cơm ngon vật lạ… thì hãy tìm một chén mắm ruốc, xới bát cơm trắng, ngồi ăn lặng lẽ – biết đâu, bạn sẽ thấy cả quê hương lặng lẽ trở về, qua hương vị nồng nàn, giản dị ấy.
Và nếu thèm quá, muốn tìm lại mùi vị của ký ức – cái hương mắm má làm, cái vị khoai chấm mắm nêm ngày mưa, cái mắm ruốc xào thơm lừng cả tuổi thơ… thì tui chỉ biết dặn vầy:
Ai thèm mắm, nhớ ghé Shopee: shopee.vn/huongtrungfood
Hay vô coi ở: 🌐 huongtrung.vn nghen.
Má tui cũng hay coi Facebook: facebook.com/nuocmamhuongtrung để xem tụi nhỏ nấu món gì lạ lạ với mắm.
Còn hết mắm đột xuất thì cứ gọi liền: ☎ 0853721033 – nghe giọng thân quen mà ấm lòng liền.
Vì có những bữa cơm nghèo... nhưng đầy ắp thương yêu, chỉ cần một chén mắm ruốc là đủ đầy.
Nhận xét
Đăng nhận xét